在植物生長(zhǎng)過程中進(jìn)行了一系列新陳代謝生化過程,形成了多種化學(xué)物質(zhì),構(gòu)成植物的復(fù)雜化學(xué)成分。這些物質(zhì)種類繁多,不同部位含有不同的成分。一般而言,植物中含有以下幾種類型的化學(xué)成分:生物堿、苷類、有機(jī)酸、樹脂(包括樹脂酸、樹脂醇和樹脂烴)、揮發(fā)油、糖類(如淀粉、菊淀粉、樹膠和粘液質(zhì)等)、氨基酸、蛋白質(zhì)及酶、鞣質(zhì)、植物色素(如葉綠素、胡蘿卜素、黃酮類、甜菜紅堿類和醌類)以及油脂、蠟和無機(jī)成分(微量元素)。
植物提取物種類多樣,在皮膚藥品、療效化妝品和日常護(hù)膚品中,它們的主要功能包括抗刺激、消炎、促進(jìn)傷口愈合、抗菌、消毒、滋潤(rùn)及保護(hù)皮膚。單一或復(fù)方的植物提取物都能發(fā)揮多種效能,尤其是復(fù)方提取物因其綜合配伍作用而表現(xiàn)出更好的整體效果。
按劑型分類,植物提取物分為水溶性提取物(如用水和丙二醇、丁二醇等提取液)、油溶性提取物(如各種植物油及肉豆蔻異丙酯提取物)、精油、噴霧干燥粉、酶解蛋白粉、純有效成分、去皮果實(shí)核的干粉、脂質(zhì)體包封微囊、多糖或其他聚合物包封微囊和多孔微球吸收提取物等。此外,新鮮榨取的水果或蔬菜汁也在專業(yè)美容院及家庭護(hù)理中使用。
植物的有效成分因其所用部位不同而異,主要分為根、莖、葉、皮、花、花冠、果實(shí)、種子和幼芽等部分。這些分類在生產(chǎn)、應(yīng)用、存儲(chǔ)和運(yùn)輸方面具有重要意義,并被許多生產(chǎn)廠家采用。
隨著提取、分離技術(shù)以及對(duì)其結(jié)構(gòu)的研究不斷進(jìn)步,純化植物提取物逐漸受到重視。一些化妝品公司積極開發(fā)此類產(chǎn)品,分離并制備純凈的提取物,應(yīng)用于各類美容產(chǎn)品中。這類提取物的有效成分含量高,不含或僅含少量無關(guān)物質(zhì),并具有明確的質(zhì)量標(biāo)準(zhǔn)和檢驗(yàn)方法。盡管成本較高,但使用這些植物提取物能提高產(chǎn)品的防腐性能及質(zhì)量控制水平。
中國的植物提取物產(chǎn)業(yè)因受傳統(tǒng)中醫(yī)藥文化影響而具備獨(dú)特優(yōu)勢(shì),憑借著豐富的資源和技術(shù)支持,在國際市場(chǎng)上占據(jù)重要地位。2010年,我國植物提取物出口額達(dá)到8.15億美元,占中藥出口總額的41.9%,成為中藥出口增長(zhǎng)的主要?jiǎng)恿ΑD壳凹s有2000家企業(yè)從事植物提取物生產(chǎn)和貿(mào)易,每年出口上千種產(chǎn)品。
數(shù)據(jù)顯示,2011年上半年,我國植物提取物出口額為5.25億美元,同比增長(zhǎng)47.68%。由于其作為“天然藥物”和“順勢(shì)療法”的應(yīng)用,在國際市場(chǎng)擁有穩(wěn)定的銷路。
| 中文名稱 | 英文名稱 | CAS號(hào) | 化學(xué)式 |
|---|---|---|---|
| 龍血素C | Cochinchinenin C | 956103-79-0 | C33H34O7 |
| 龍血素A | loureirin A | 119425-89-7 | C17H18O4 |
| 龍血素 B | loureirin B | 119425-90-0 | C18H20O5 |
| 龍膽苦苷 | gentiopicrin | 20831-76-9 | C16H20O9 |
| 龍膽根素 | gentisin | 437-50-3 | C14H10O5 |
| 齊墩果酸甲酯 | oleanolic acid methyl ester | 1724-17-0 | C31H50O3 |
| 鼠李素 | rhamnetin | 90-19-7 | C16H12O7 |
| 鼠尾草酚酮 | salviolone | 119400-86-1 | C18H20O2 |
| 黑芥子苷單鉀鹽 | 3952-98-5 | C10H17KNO9S2 | |
| 黑海常春藤皂苷A1 | 3β-O-{α-L-rhamnopyranosyl-(1->2)-[β-D-glucopyranosyl-(1->4)]-α-L-arabinopyranosyl}oleanolic acid | 106577-39-3 | C47H76O16 |
| 黎蘆堿 | veratramine | 60-70-8 | C27H39NO2 |
| 黃酮 | FLAVONE | 525-82-6 | C15H10O2 |
| 黃諾馬甙 | flavanomarein | 577-38-8 | C21H22O11 |
| 黃褐毛忍冬皂苷A | Fulvotomentoside A | 122739-11-1 | C58H94O26 |
| 黃芪皂苷III | astragaloside III | 84687-42-3 | C41H68O14 |
| 黃芪多糖 | astragalus polysaccharide | 89250-26-0 | C10H7ClN2O2S |
| 黃腐酚 | xanthohumol | 6754-58-1 | C21H22O5 |
| 黃卡瓦胡椒素 C | flavokawain C | 37308-75-1 | C17H16O5 |
| 黃決明素 | chrysoobtusin | 70588-06-6 | C19H18O7 |
| 麥角考寧 | ergocornine | 564-36-3 | C31H39N5O5 |
| 麥芽糖酸 | maltobionic acid | 534-42-9 | C12H22O12 |
| 麥芽糖 | D-maltose | 69-79-4 | C12H22O11 |
| 麥芽糖 | Maltose | 16984-36-4 | C12H22O11 |
| 麥冬皂苷D | ophiopogonin D' | 65604-80-0 | C44H70O16 |
| 麥冬皂苷D | ophiopogonin D | 945619-74-9 | C44H70O16 |
| 麥冬皂苷 B | ophiopogonin B | 38971-41-4 | C39H62O12 |
| 麝香草油 | 3,7-dimethylocta-1,6-dien-3-ol;2-(4-methylcyclohex-3-en-1-yl)propan-2-ol;1-methyl-4-propan-2-ylbenzene;2-methyl-5-propan-2-ylbicyclo[3.1.0]hexan-2-ol;5-methyl-2-propan-2-ylphenol | 8007-46-3 | C50H82O4 |
| 鴉膽子苦醇 | Brusatol | 14907-98-3 | C26H32O11 |
| 鴉膽子素 A | bruceine A | 25514-31-2 | C26H34O11 |
| 鴉膽子內(nèi)脂A | Yadanzioside A | 95258-15-4 | C32H44O16 |
| 鴉膽亭 | Bruceantin | 41451-75-6 | C28H36O11 |
| 鳶尾黃酮甲素 | iristectorigenin A | 39012-01-6 | C17H14O7 |
| 鳶尾黃酮乙素 | 5,7,4’-trihydroxy-6,3’-dimethoxyisoflavone | 86849-77-6 | C17H14O7 |
| 鳶尾黃素 | tectorigenin | 548-77-6 | C16H12O6 |
| 鳶尾苷 | tectoridine | 611-40-5 | C22H22O11 |
| 雞矢藤苷 | paederoside | 20547-45-9 | C18H22O11S |
| 鳥嘌呤 | 2-amino-1,9-dihydro-6H-purin-6-one | 73-40-5 | C5H5N5O |
| 鬼臼毒素-4-O-葡萄糖苷 | podophyllotoxin-7′-O-β-D-glucopyranoside | 16481-54-2 | C28H32O13 |
| 高烏甲素 | (1a,14a,16b)-20-Ethyl-1,14,16-trimethoxyaconitane-4,8,9-triol 4-(2-acetylamino)benzoate) | 32854-75-4 | C32H44N2O8 |
| 馬鞭草苷 | verbenalin | 548-37-8 | C17H24O10 |
| 馬兜鈴酸C | aristolochic acid C | 4849-90-5 | C16H9NO7 |
| 馬兜鈴對(duì)酮 | 4,5-dihydroxy-3,8-dimethylnaphthalene-1,2-dione | 86533-36-0 | C12H10O4 |
| 馬兜鈴內(nèi)酰胺 | aristololactam I | 13395-02-3 | C17H11NO4 |
| 香風(fēng)草甙 | didymin | 14259-47-3 | C28H34O14 |
| 香蒲新苷 | isorhamnetin 3-O-α-L-rhamnopyranosyl-(1->6)-[α-L-rhamnopyranosyl-(1->2)]-β-D-glucopyranoside | 104472-68-6 | C34H42O20 |
| 香草酸-4-Β-D-葡萄糖苷 | vanillic acid 4-O-β-D-glucoside | 32142-31-7 | C14H18O9 |
| 香芹醇 | 5-Isopropenyl-2-methyl-cyclohex-2-enol | 99-48-9 | C10H16O |
| 香芹酚乙酸酯 | carvacryl acetate | 6380-28-5 | C12H16O2 |
| 香紫蘇二醇 | bicyclohomofarnesane-8α,12-diol | 55881-96-4 | C16H30O2 |
| 香清蘭苷 | tilianin | 4291-60-5 | C22H22O10 |